Wie in de bouw werkt, staat het hele jaar buiten. In de zomer tikt de thermometer op de steiger soms de 35 graden aan, in de winter staat er ijzel op de bekisting. Wat mag een werkgever van je vragen bij extreem weer, en wat moet hij zelf regelen? Een overzicht voor bouwvakkers, uitvoerders en werkgevers.
Geen wettelijke maximumtemperatuur
Veel mensen denken dat er een temperatuur is waarboven je niet meer hoeft te werken. Die bestaat niet. De Arbowet schrijft wel voor dat een werkgever moet zorgen voor gezonde en veilige arbeidsomstandigheden. Bij hitte of kou betekent dat: de risico’s inschatten en maatregelen nemen. In veel cao’s, ook in de bouw, zijn daar aanvullende afspraken over gemaakt.
Werken bij hitte: dit hoort de werkgever te regelen
- Voldoende drinkwater op de bouwplaats, gratis en goed bereikbaar.
- Schaduw en extra pauzes, bijvoorbeeld een schaftkeet met ventilatie of een overkapping.
- Aangepaste werktijden: vroeger beginnen en zwaar werk in de ochtend plannen.
- Taakroulatie, zodat niet steeds dezelfde mensen in de volle zon op het dak staan.
- Geschikte kleding en bescherming, zoals ademende werkkleding en zonnebrand.
Een praktisch voorbeeld: een dakdekkersbedrijf start bij een hittegolf om zes uur ’s ochtends en stopt om twee uur ’s middags met het zware werk op het dak. Daarna wordt er alleen nog voorbereidend werk in de schaduw gedaan.
Werken bij kou, vorst en gladheid
Bij kou draait het om warmte, droogte en veiligheid. Denk aan thermokleding, een verwarmde schaftruimte, extra pauzes om op te warmen en het strooien van looppaden en steigers. Bij vorst of sneeuw is sommig werk simpelweg niet uit te voeren: beton stort je niet bij strenge vorst en metselwerk is dan ook lastig.
Onwerkbaar weer
Kan er door vorst, sneeuw of ijzel niet gewerkt worden, dan kan een werkgever in bepaalde sectoren onder voorwaarden een beroep doen op de regeling onwerkbaar weer van het UWV. Werknemers ontvangen dan tijdelijk een uitkering in plaats van loon. Er gelden wel strikte regels over de periode en de melding.
Wat als je je niet veilig voelt?
Merk je dat de omstandigheden echt onveilig worden, bijvoorbeeld door duizeligheid bij hitte of een spiegelglad steigerdek? Dan mag je het werk in principe neerleggen bij ernstig en direct gevaar. Meld dit direct bij je uitvoerder of leidinggevende. Zijn er structurele problemen, dan kun je terecht bij de preventiemedewerker, de ondernemingsraad of uiteindelijk de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Wat staat er in je contract en cao?
Je rechten bij extreem weer hangen voor een deel af van je arbeidsovereenkomst en de cao die op je werk van toepassing is. Daarin staan bijvoorbeeld afspraken over werktijden, pauzes en doorbetaling bij onwerkbaar weer. Weet je niet precies wat je contract inhoudt? Op deze uitleg over je arbeidscontract lees je welke afspraken erin horen te staan en hoe de cao daarbij een rol speelt.
Tips voor bouwvakkers
- Drink bij hitte elk kwartier een paar slokken, ook als je geen dorst hebt.
- Ken de signalen van hitte-uitputting: hoofdpijn, misselijkheid, verwardheid.
- Draag bij kou meerdere lagen in plaats van één dikke jas.
- Spreek collega’s aan als ze er niet goed uitzien. Op de bouwplaats let je op elkaar.
Tot slot
Extreem weer hoort bij het bouwvak, maar dat betekent niet dat alles moet. De werkgever is verantwoordelijk voor veilige omstandigheden, en jij hebt het recht om dat te verwachten. Met goede afspraken en gezond verstand kom je ook de warmste zomer en koudste winter goed door.